Stichting Arateus van Cappadocie

De Stichting Arateus van Cappadocië (AvC)

De stichting Arateus van Cappadocië (AvC) heeft ten doel het zonder winstoogmerk bevorderen van onderzoek naar de oorzaken en gevolgen en behandeling van chronische ziekten, in het bijzonder van type 2 diabetes en voorts al hetgeen met een en ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin des woords. De stichting tracht haar doel onder meer te verwezenlijken door: het in eigendom verwerven, laten bouwen, exploiteren en beheren van een onderzoekscentrum alwaar al hetgeen dienstig is aan het voorgaande kan plaatsvinden.

Het bestuur bestaat uit prof. dr. Giel Nijpels, voorzitter, drs. M.Telkamp, penningmeester, en prof. dr. Jacqueline Dekker gewoon lid. De bestuurders werken pro deo: ze worden geen van allen betaald voor hun functie, ook geen vakantiegeld. Daarnaast functioneert een medische adviesraad met als leden Dhr Marcel van der Haagen namens de raad van bestuur van het VUmc, Mw. Annemarie Bevers, namens de Diabetes Vereniging Nederland, en tenslotte de heer Harry Roos namens de farmaceutische industrie.

Het Diabetes Onderzoek Centrum (DOC) Hoorn is eigendom van de Stcichting AvC en vanuit het DOC wordt veel wetenschappelijk onderzoek verricht. Tevens wordt de diabeteszorg in de regio West-Friesland vanuit het DOC gecoördineerd.

De onderzoeksgroep diabetes speelt een belangrijke rol in de nationale ontwikkeling van de diabeteszorg binnen de extramurale zorg en heeft internationale faam verworven met de Hoornstudie.

Onze missie is:

Preventie van diabetes en diabetescomplicaties door middel van epidemiologische en experimentele onderzoeksmethoden in populatiecohorten en patiëntengroepen.

Preventie wordt in de breedste zin opgevat, namelijk universele, geselecteerde, geïndiceerde en zorggerelateerde preventie. Dit willen wij bereiken door het inzetten van onze specifieke deskundigheid op het gebied van pathofysiologie, epidemiologie, preventie en zorg voor diabetes en diabetesgerelateerde aandoeningen.

Onderzoekthema’s van de onderzoeksgroep diabetes

  1. Pathofysiologie van type 2 diabetes en diabetesgerelateerde aandoeningen
  2. Preventie van diabetes en diabetesgerelateerde aandoeningen
  3. Organisatie van de zorg voor mensen met diabetes

Hoorn studie en Nieuwe Hoorn studie

Het epidemiologisch onderzoek naar het voorkomen van glucosestofwisselingsstoornissen, is gestart in 1989 met de Hoorn-studie. Later zijn ook risicofactoren voor het ontstaan van diabetes en diabetes gerelateerde complicaties aan het onderzoek toegevoegd in een prospectieve follow-up van het Hoorn-studie cohort. Oorspronkelijk waren 3553 mannen en vrouwen van 50-76 jaar uitgenodigd, en deden er uiteindelijk 2484 (71%) mee. Er zijn in totaal vijf herhaalvisites afgenomen waarvan de laatste in 2007. Daarnaast wordt van alle deelnemers een continue registratie van het optreden van ziekten en oorzaakspecifieke sterfte bijgehouden In totaal heeft de Hoorn-studie meer dan 150 internationale publicaties opgeleverd en 16 promoties. In 2006 is met behulp van industriegelden een tweede Hoorn-studie van start gegaan met 2748 deelnemers van 40-66 jaar. De laatste (baseline)metingen zijn eind 2007 voltooid. In 2013 is gestart met de tweede follow-up van de Nieuwe Hoorn studie.

De financiering van de cohort studie hebben divers karakter. Oorspronkelijk werd uit eerste geldstroom het eerste onderzoek gefinancierd, maar daarna zijn subsidies verworven van zowel 2de (NWO, ZonMw), 3de (Hartstichting, Diabetes Fonds) en 4de geldstroom (Industrie).

In deze twee cohorten worden vooral vraagstellingen over pathofysiologie van type 2 diabetes en diabetesgerelateerde aandoeningen onderzocht.

Diabetes Zorgsysteem West-Friesland

In 1996 is de diabeteszorg in de regio West-Friesland gestructureerd opgezet, samen met de huisartsen, de thuiszorg organisatie, het regionale ziekenhuis en de belangrijkste zorgverzekeraar in de regio. Het Diabetes Zorgsysteem West-Friesland (DZS) ontwikkelde zich tot een diabetes management systeem en is een onafhankelijke stichting geworden met een Raad van Toezicht en een Raad van Bestuur (www.diabetes-zorg.nl). Er zijn op 1 december 2013 8023 type 2 diabetespatiënten in het systeem opgenomen waarvan jaarlijks uitgebreide metingen worden verricht. In dit diabetespatiënten cohort wordt verschillend onderzoek gedaan naar effecten van de zorg, de positie van de huisarts in de diabeteszorg en naar methoden om de rol van de diabetespatiënt te versterken.

Overige cohorten:

  • In 2007 is het Leefstijlonderzoek West-Friesland gestart. Dit onderzoek werd uitgevoerd bij ruim 600 personen in de leeftijd 30-50 jaar. Deze personen zijn geselecteerd op basis van hun middelomvang uit ruim 8.000 bij huisartsen ingeschreven personen in West-Friesland. In dit onderzoek werd het effect van een leefstijlinterventie onderzocht in een gerandomiseerde klinische trial. Er vonden 3 follow-up metingen plaats: na 6 maanden, 1 jaar en 2 jaar.
  • Er zijn vanaf 2003 meerdere Hoorn maaltijdstudies uitgevoerd waarbij het metabolisme bij mensen met en zonder diabetes is onderzocht. Voor de Hoorn VeT studie hebben 160 vrouwen met en zonder diabetes meegedaan, de Hoorn Meal Studie is een populatiestudie onder ruim 200 deelnemers. Naast uitgebreide metingen van het metabolisme na de maaltijd zijn bij deze mensen ook de genetica en meerdere cardiovasculaire risicomarkers gemeten.
  • Sinds 2007 wordt geparticipeerd in het Parelsnoer Initiatief, een landelijk project waaraan alle 8 UMC;s in Nederland deelnemen. Het project heeft tot doel om een landelijke database en biobank,   met uitgebreide klinische data en biomaterialen van 8 chronische aandoeningen, op te zetten. Een van deze aandoeningen is type 2 diabetes. Patiënten onder behandeling voor type 2 diabetes in één van de UMC;s worden gevraagd deel te nemen aan het onderzoek, wat bestaat uit lichamelijk onderzoek, een vragenlijst en bloedafname. Voor het VUmc worden patiënten geworven bij het Diabetes Zorgsysteem West-Friesland. De inclusie van patiënten is in 2009 gestart naar verwachting worden 5000 patiënten met type 2 diabetes geincludeerd. De landelijke coördinatie van de diabetesparel van het Parelsnoer Initiatief is ingebed in de diabetes onderzoeksgroep van het VUmc/EMGO+.
  • Van alle deelnemers aan de Hoorn studie wordt een continue registratie bijgehouden van ziekte en oorzaakspecifieke sterfte door middel van informatie van de gemeente, huisarts, ziekenhuis en/of verpleeghuis. Alle events worden geregistreerd en gecodeerd volgens de ICD9 codering, Cardiovasculaire events worden door middel van de informatie uit medische dossiers nog verder gespecificeerd naar waarschijnlijkheid van optreden. In 2010 is gestart met het registreren van ziekte en sterfte van alle deelnemers aan de Nieuwe Hoorn-studie. De registratie is uitgebreid naar de patiënten van het Diabetes Zorgsysteem West-Friesland en deelnemers aan de RISC studie. 

Post- en bezoekadres van de Stichting: Maelsonstraat 7, 1624 NP Hoorn

RSIN/fiscaal nummer:

Financiële verantwoording: financieel jaarverslag 2012


[ updated december 2013 ]